Không gian sáng tạo – theo định nghĩa của Hội đồng Anh, một tổ chức hợp tác văn hóa và giáo dục quốc tế của Vương quốc Anh – là một địa điểm vật lý hoặc trực tuyến kết nối các cá nhân hoạt động sáng tạo như nhạc sĩ, họa sĩ, nhà thiết kế, nhà làm phim, nhiếp ảnh gia, nghệ sĩ âm nhạc và các doanh nhân làm việc trong ngành công nghiệp sáng tạo. Đó là nơi để các nghệ sĩ trưng bày tác phẩm và thử nghiệm những ý tưởng sáng tạo mới, đồng thời cũng là nơi thu hút sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động nghệ thuật. Đà Lạt – trong những năm gần đây – đã chuyển mình thành một điểm đến mới cho các hoạt động nghệ thuật. Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng trong và ngoài nước đã chọn Đà Lạt làm nơi ẩn cư nghệ thuật của họ. Nhiều không gian sáng tạo tư nhân cũng đã xuất hiện ở Đà Lạt. Phố Bến Đồi là một trong những không gian sáng tạo nghệ thuật tư nhân đầu tiên tại Đà Lạt. Nơi đây thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa và nghệ thuật: biểu diễn âm nhạc, triển lãm nghệ thuật và nhiếp ảnh, hội thảo nhiếp ảnh đen trắng, các buổi thảo luận phim ngắn, vẽ phác thảo, v.v. Các hoạt động của Street on the Hill đã truyền cảm hứng cho nhiều không gian sáng tạo tư nhân khác ra đời sau này: Stop and Go Artspace (88 đường Lý Tự Trọng), Le Lycée Artspace (2 đường Lê Lai), Youi's Artspace (100 đường Đan Kia), DAT Artspace (3/5A đường Yersin)...
Họa sĩ Phan Quang, người sáng lập Stop and Go Artspace, chia sẻ rằng việc đưa văn hóa và nghệ thuật vào cuộc sống không chỉ mang lại vẻ đẹp cho cộng đồng, mà còn truyền cảm hứng và nuôi dưỡng sự sáng tạo trong cộng đồng, góp phần làm giàu đời sống tinh thần của cộng đồng. Bên cạnh các hoạt động cốt lõi (triển lãm tranh, điêu khắc, nhiếp ảnh và sắp đặt), Stop and Go Artspace còn tổ chức các buổi nói chuyện nghệ thuật, sự kiện nghệ thuật và các chương trình thực hành sáng tạo trong lĩnh vực kiến trúc, điện ảnh, nhiếp ảnh, hội họa, điêu khắc và thời trang. Nhà kinh tế học Phan Đức Minh chia sẻ: “Khi mức sống được cải thiện, khách du lịch sẽ ưu tiên trải nghiệm văn hóa và nghệ thuật. Khi đó, các không gian nghệ thuật sẽ là nơi khách du lịch lựa chọn để đắm mình trong văn hóa và nghệ thuật.” Nhà kinh tế học Phan Đức Minh tin rằng các không gian nghệ thuật sáng tạo là nơi các nhà khởi nghiệp nghệ thuật hoàn toàn có thể tìm thấy cơ hội đầu tư. Điều này là bởi vì những không gian này đã là một hệ sinh thái sáng tạo – nơi các nghệ sĩ, cộng đồng và nhà đầu tư thường xuyên trao đổi kỹ năng, chia sẻ ý tưởng và hỗ trợ kỹ thuật cho nhau trong các chương trình nghệ thuật sáng tạo.
Không gian nghệ thuật Le Lycée – những triển lãm nghệ thuật của nơi đây đã trở thành một thương hiệu, thu hút sự chú ý của cả khách du lịch trong và ngoài nước. Theo giám tuyển Nguyễn Như Huy, ông chọn Le Lycée Artspace làm địa điểm triển lãm tranh của họa sĩ nổi tiếng Nguyễn Từ Nghiêm vì “vẻ ngoài cổ điển và thanh lịch”. Youi Artspace cũng góp phần đổi mới cách tiếp cận nghệ thuật của cộng đồng. Ở đây, ai cũng có thể là người sáng tạo, và người sáng tạo cũng có thể là người thưởng thức. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Thị Thanh Thủy, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, nhận xét rằng các không gian sáng tạo nghệ thuật tư nhân tại Đà Lạt đã khẳng định vai trò của mình trong việc thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật và đa dạng hóa đời sống văn hóa nghệ thuật của địa phương.
Sự tận tâm của những người sáng lập các không gian nghệ thuật tư nhân tại Đà Lạt là điều không thể phủ nhận. Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, hầu hết các không gian nghệ thuật này đều là sáng kiến cá nhân, kết quả của niềm đam mê của một nhóm người cùng chí hướng. Đó cũng là lý do tại sao các không gian nghệ thuật tại Đà Lạt chỉ thực sự phát triển mạnh khi nỗ lực cá nhân vượt qua được những rào cản kinh tế. Dựa trên thực tế này, Thầy Huỳnh Hồ Đại Nghĩa đề xuất thành lập một quỹ hỗ trợ các hoạt động sáng tạo và kết nối trong các không gian nghệ thuật tư nhân. Quỹ này sẽ hoạt động theo cơ chế hỗ trợ trực tiếp, giải ngân nhanh chóng và kịp thời cho các ý tưởng sáng tạo nhằm cùng nhau phát triển các không gian nghệ thuật. Tất nhiên, các ý tưởng sáng tạo luôn tiềm ẩn rủi ro, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta nên sợ đầu tư và hỗ trợ những ý tưởng sáng tạo mới. |