» Today: 05/05/2026
Research
Tổng quan các nghiên cứu về hoạt tính sinh học và các hợp chất trao đổi thứ cấp của cây gừa Ficus microcarpa
Đề tài do nhóm tác giả Nguyễn Xuân Cường, Nguyễn Xuân Nhiệm, Nguyễn Phương Thảo, Hoàng Lê Tuấn Anh, Phạm Hải Yến, Nguyễn Hoài Nam, Phan Văn Kiệm, Ninh Khắc Bản, Châu Văn Minh, Trương Nam Hải làm chủ nhiệm.


Cây gừa có tên khoa học là Ficus microcarpa thuộc họ dâu tằm Moraceae. Đây là một loài cây rất phổ biến thường được trồng làm cảnh, làm cây bóng mát và cũng được dùng làm thuốc chữa bệnh trong y học cổ truyền ở nước ta cũng như nhiều nước trong khui vực. Nghiên cứu này trình bày tổng quan các nghiên cứu đã được công bố trên thế giới về hoạt tính sinh học và thành phần các hợp chất trao đổi thứ cấp cũng như một số kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả về cây gừa nhằm đem đến cho độc giả một cái nhìn khái quát về cây gừa, đồng thời góp phần định hướng sử dụng, khai thác một cách hợp lý và bảo tồn loài cây cảnh và cây thuốc quý này.

Qua quá trình nghiên cứu cho thấy, thành phần các hợp chất trao đổi thứ cấp của cây gừa Ficus microcarpa đã được các nhà khoa học, đặc biệt là nhóm các nhà khoa học người Đài Loan, quan tâm nghiên cứu khá toàn diện. Đến nay, hơn 100 hợp chất trao đổi thứ cấp (chủ yếu thuộc nhóm chất triterpene, flavonoid, lignan, phenylpropanoide và chlorine) đã được phân lập và xác định cấu trúc hóa học độc đáo và hiếm gặp trong tự nhiên. Tuy nhiên, về hoạt tính sinh học của cây thuốc này  chưa được nghiên cứu nhiều. Các công trình đã công bố cho thấy, cặn chiết methanol và một số phân đoạn chiết của vỏ, rễ khí, quả và lá cây gừa thể hiện hoạt tính chống oxy hóa, bảo vệ gan và kháng khuẩn tốt. Mới có một số hợp chất triterpene có nhóm axit ơt vị trí C-28 (59-65) được phát hiện có hoạt tính gây độc tế bào trên 3 dòng tế bào ung thư là HONE-1, KB và HT29; một chancon 4-(2-methylbut-3-en-2-yl)-4′-methoxy-2,5-dihydroxychalcone (68) thể hiện hoạt tính yếu ức chế sự sinh sản sinh khí NO và gây độc đối với các dòng tế bào ung thư K562 và PC3; hai flavonoid catecchin (73) và epicatechin (73a) thể hiện hoạt tính chống oxy hóa và ức chế enzyme hyaluronidase tốt.

Các nghiên cứu bước đầu của nhóm tác giả về thành phần các hợp chất trao đổi thứ cấp và hoạt tính sinh học của lá cây gừa đã phân lập và xác định cấu trúc hóa học được 14 hợp chất trong đó có một flavonoid và một megastigman có cấu trúc mới. Sáu hợp chất flavonoid phân lập được, trong đó có catechin (73) và epicatechin (73a), thể hiện hoạt tính chống oxy hóa mạnh khi đánh giá bằng phương pháp ORAC. Điều này đã thể hiện sự thống nhất về kết quả giữa nghiên cứu trong nước và các nghiên cứu trên thế giới. Tiếp tục nghiên cứu triệt để về thành phần các hợp chất trao đổi thứ cấp của lá, vỏ và rễ khí sinh cây gừa theo định hướng hoạt tính chống oxy hóa, gây độc tế bào và kháng khuẩn sẽ có triển vọng thu được nhiều kết quả tốt, góp phần làm sáng tỏ tác dụng dược lý trong y học cổ truyền cũng như định hướng khai thác, sử dụng và bảo tồn loài cây thuốc quý này ở nước ta nhằm tạo ra các sản phẩm dược phẩm có giá trị phục vụ cuộc sống.

Thúy Hằng
Follow Tóm lược theo NCKH của nhóm tác giả Nguyễn Xuân Cường,…
Print  
Top
© Copyright 2010, Information and Documentation Center under Can Tho Science and Technology Department
Address: 118/3 Tran Phu street, Cai Khe ward, Ninh Kieu district, Can Tho city Tel: 0710 3824031 - Fax: 0710 3812352 Email: tttlcantho@cantho.gov.vn License No. 200/GP-TTÐT dated November 11st, 2011 by Agency for Radio, Television and Electronic Information under Minister of Information and Communication