Từ lá cây, các nhà khoa học thuộc Viện Bảo vệ thực vật đã bào chế ra các loại chế phẩm có công dụng diệt trừ ốc bươu vàng nhanh, hiệu lực cao mà không ảnh hưởng tới môi trường. TS Nguyễn Trường Thành - Trưởng nhóm nghiên cứu cho biết, để làm ra các loại thuốc thảo mộc trừ ốc bươu vàng, các nhà khoa học đã phải tiến hành nghiên cứu khoảng 28 loại cây có độc tính trừ ốc bươu vàng cao. Từ đó, tạo ra 40 loại chế phẩm rồi thử hiệu lực trừ loài sinh vật gây dịch hại này. 

Diệt ốc, nhưng không gây hại môi trường

Ba sản phẩm chính từ thảo mộc diệt ốc bươu vàng là BUORBO 8.3 BR, TICTACK 13.2 BR dạng bột khô và CH-01 dạng nước chiết. Theo TS Thành, nguyên liệu để sản xuất ra loại thảo mộc này là cây sở, chẩu và thàn mát, có thể khai thác ngay tại các vùng rừng núi trong nước, đủ để đáp ứng cho sản xuất lớn.

Cả ba chế phẩm đều đã được đưa vào sử dụng trên đồng ruộng tại Đồng Tháp và Lạng Sơn, những nơi có mật độ ốc bươu vàng dày đặc tới 100-200 con/m². Kết quả cho thấy, chỉ sau 2 ngày rắc thuốc, hiệu quả diệt ốc bươu vàng của các chế phẩm trên ruộng lúa đạt 79-92%, không gây chết cá và các động vật thủy sinh khác. Mặt khác, các hoạt chất trong chế phẩm sẽ được phân hủy sau khoảng vài ngày, nên không gây ảnh hưởng đến sự an toàn của nông sản. 

Theo TS Thành, việc sử dụng thuốc rất đơn giản, có thể trộn lẫn thuốc với phân bón hoặc rắc bình thường trên đồng ruộng. Liều lượng sử dụng mỗi lần là 10-20kg/ha với chi phí 160.000-200.000 đồng, thấp hơn so với sử dụng thuốc hóa học.

Lấy sâu trừ sâu

Các nghiên cứu khoa học cho thấy, trong thiên nhiên các nhóm tuyến trùng thường ký sinh và gây bệnh cho côn trùng, có khả năng diệt sâu nhanh, phổ diệt sâu rộng rộng, an toàn cho người, động vật và không gây khả năng "kháng thuốc" ở sâu hại. Dự vào đặc tính này, các nhà khoa học ở Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Viện KH&CN VN, do TS Nguyễn Ngọc Châu chủ trì đã tiến hành nhân nuôi để sản xuất sinh khối lớn tuyến trùng nhằm phòng trừ sâu hại trên đồng ruộng. 

Đến nay, nhóm đã sản xuất thử nghiệm 6 chế phẩm sinh học có tên từ Biostar-1 đến Biostar-6, trong đó một số chế phẩm như Biostar-3 và Biostar-5 được sản xuất hàng trăm lít phục vụ cho các nghiên cứu thử nghiệm và phòng trừ sâu hại ở quy mô vài ha. 

Các chế phẩm này có phổ diệt sâu rộng (hầu hết đều có thể diệt 3-7 loại sâu hại khác nhau); có khả năng bảo quản lâu, từ 2 đến 6 tháng, trong điều kiện thường, không cần bảo quản lạnh.

Chi phí thuốc trừ sâu từ tuyến trùng cho 1 hecta là 1-1,1 triệu đồng, so với thuốc hóa học khoảng 750.000 đồng. Tuy nhiên, TS Châu cho rằng, giá thành trên sẽ còn hạ nếu được sản xuất đại trà.

Bảo vệ cây trồng bằng...nhện 

Các chuyên gia bộ môn Côn trùng, Khoa Nông học thuộc Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội đã hoàn thiện quy trình nhân nuôi nhện bắt mồi ứng dụng trong phòng trừ nhện đỏ, rệp và sâu hại rau, đậu, hoa hồng, bí xanh, cam, cà chua thay cho thuốc trừ sâu hóa học.

Đây là loài nhện có sẵn trong môi trường tự nhiên ở Việt Nam, có tên khoa học là Amblyseius.sp. Chúng sinh trưởng và phát triển tốt nhất ở những vùng tự nhiên có nhiệt độ khoảng 25 độ C. Tại miền Bắc, chúng thường phát triển từ tháng 2 đến tháng 11.

Các nhà khoa học đã phát triển quy trình nhân nuôi loài nhện này để thả vào những khu vực trồng rau, màu cần phải bảo vệ. 

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Oanh, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: Nhện bắt mồi có vòng đời ngắn, sức sinh sản cao; do đó dùng nhện bắt mồi để trừ sâu, rệp và nhện hại cây trồng trong nhà kính, nhà lưới là rất phù hợp và hiệu quả. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu này cũng đã nhân nuôi thành công bọ xít bắt mồi để phòng trừ bọ trĩ hại rau và rất mong muốn được phổ biến, triển khai trên phạm vi rộng, nhất là những vùng trồng rau sạch.