» Today: 05/05/2026
Research
Xây dựng quy trình sản xuất chế phẩm sinh học từ nguyên sinh động vật protozoa để phòng trừ sâu ăn lá (sâu ăn tạp, sâu xanh,…) cho vùng rau an toàn TP Cần Thơ
Đề tài do PGS.TS.Trần Văn Hai – Khoa Nông nghiệp và Ứng dụng sinh học, Trường Đại học Cần Thơ thực hiện nhằm phòng trừ sâu ăn lá cho vùng rau an toàn TP Cần Thơ trong giai đoạn từ 02/2009 đến 02/2011.


Tác giả đã xây dựng quy trình sản xuất chế phẩm sinh học từ nguyên sinh động vật (Microsporidae: Protozoa) để phòng trừ sâu ăn lá (sâu ăn tạp, sâu xanh,…) tại phòng thí nghiệm của trường cho vùng rau an toàn TP Cần Thơ; xác định loài nguyên sinh động vật trên sâu ăn tạp bằng phương pháp sinh học phân tử tại phòng thí nghiệm sinh học của trường và trường đại học Nihon Nhật Bản; thử nghiệm hiệu quả các chế phẩm nguyên sinh động vật trên sâu ăn tạp ở các độ tuổi và các nồng độ khác nhau trong điều kiện phòng thí nghiệm và nhà lưới; đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm nguyên sinh động vật với một số loại thiên dịch như ong mật, chuột bạch, cá và bọ rùa; đánh giá hiệu quả của chế phẩm nguyên sinh động vật trên một số loại rau màu tại quận Bình Thủy và huyện Phong Điền, TP Cần Thơ.

Kết quả nghiên cứu cho thấy trong điều kiện phòng thí nghiệm khi sử dụng nồng độ từ Nosema bombycis từ 105-109 bào từ/ml có hiệu quả cao nhất, trên 90% (ở 18 ngày sau khi chủng) đối với sâu 1 tuổi, trên 80% (ở 21 ngày sau khi chủng). Đối với sâu 2 tuổi và 79,9% (ở 12 ngày sau khi chủng) đối với sâu 4 tuổi. Khi kết hợp Nosema bombycis phân lập ở Cần Thơ cho hiệu quả cao tương đương trên 85% so với chủng Nosema bombycis, Vairimorpha spl., Vairimorpha sp2. của nhật Bản. Thí nghiệm hiệu lực phòng trừ sâu ăn tạp của Nosema bombycis trong điều kiện nhà lưới có khả năng gây chết của Nosema bombycis đối với ấu trùng sâu ăn tạp khá cao sau 12 ngày phun mới bắt đầu cho hiệu quả cao và kéo dài đến 15 ngày sau khi phun đạt 62,3% ở nghiệm thức 109 bào tử/ml, và có sự khác biệt rõ ràng giữa các mức nồng độ. Khả năng lưu tồn của nosema bombycis trong điều kiện nhà lưới ở 108 bào tử/ml, hiệu quả trên 50% sau 3 ngày chủng và khoảng 66,6% sau 15 ngày chủng. Hiệu quả tồn lưu của Nosema sp. đối với ấu trùng sâu ăn tạp sau 23 ngày chủng ở nghiệm thức 109 bào tử/ml cắt lá 5 ngày sau khi phun vẫn cho hiệu quả đạt 39%. Tuy hiệu quả diệt sâu thấp nhưng ảnh hưởng khá rõ nét đến tỷ lệ ấu trùng hóa nhộng là 44% và vũ hóa thành bướm là 18%. Thí nghiệm Nosema bombycis trên ong mật sau khi ăn thức ăn, không gây ảnh hưởng trên ong mật ở tất cả các chỉ tiêu quan sát (tỷ lệ chết và một số hành vi của mật ong,…). Đặc biệt Nosema bombycis không gây bệnh tiêu chảy và không phát hiện chứng bất thường xảy ra trong suốt quá trình thí nghiệm. Thí nghiệm Nosema bombycis hầu như không ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cá rô đồng giống và cá chép, các chỉ tiêu về yếu tố môi trường đều không bị tác động. Đối với bọ rùa, Nosema bombycis không gây hại cho bọ rùa. Sau khi ăn rệp sáp và rầy mềm có tẩm Nosema bombycis, quan sát trong 9 ngày thí nghiệm về hành vi sống và hoạt động sinh lý của bọ rùa vẫn bình thường. Đối với đồng ruộng, kết quả 9 ngày phun 1 lần ở nồng độ 108 bào tử/ml đạt khoảng 50%, năng suất lô phun Nosema bombycis ở nồng độ 108 bào tử/ml và lô phun peran 50EC có năng suất thương phẩm tương đương nhau, đạt trên 80 kg/1.000m2. Đối với đậu nành, hiệu quả trừ sâu ăn tạp tương đối chậm, năng suất thương phẩm lô phun Nosema bombycis đều cao hơn so với đối chứng, đạt 2,3 tấn/ha. Đối với bắp cải, hiệu quả trừ sâu ăn tạp của chế phẩm Nosema bombycis là cao, kiểm soát khá tốt, năng suất thương phẩm đạt 50,75 tấn/ha.

Trường Đại học Cần Thơ (dtphong)
Print  
Top
© Copyright 2010, Information and Documentation Center under Can Tho Science and Technology Department
Address: 118/3 Tran Phu street, Cai Khe ward, Ninh Kieu district, Can Tho city Tel: 0710 3824031 - Fax: 0710 3812352 Email: tttlcantho@cantho.gov.vn License No. 200/GP-TTÐT dated November 11st, 2011 by Agency for Radio, Television and Electronic Information under Minister of Information and Communication